Fotografía de Herr_Mueller - The Good Life #1
Mostrando entradas con la etiqueta Carpeta - Galiza. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Carpeta - Galiza. Mostrar todas las entradas

28 de junio de 2026

16 de junio de 2026

Pero Meogo - «Digades, filha, mia filha velida…»


— Digades, filha, mia filha velida,
por que tardastes na fontana fria?
(— Os amores hei.)

— Digades, filha, mia filha louçãa:
por que tardastes na fria fontana?
(— Os amores hei.)

Tardei, mia madre, na fontana fria…
cervos do monte a áugua volviam.
(os amores hei);

Tardei, mia madre, na fria fontana,
cervos do monte volviam a áugua.
(os amores hei).

— Mentir, mia filha! Mentir por amigo!
Nunca vi cervo que volvess' o rio.
(— Os amores hei.)

— Mentir, mia filha! Mentir por amado!
Nunca vi cervo que volvess' o alto.                     (água funda)
- Os amores hei!


Pero Meogo


[«Poema já estudado (…) em função do seu emprego da técnica do à parte»]


Do Cancioneiro de amigo, de Stephen Reckert e Helder Macedo, Assírio & Alvim, Lisboa, Fevereiro 1976




14 de junio de 2026

Celso Emilio Ferreiro - «Romance incompleto»

 

ROMANCE INCOMPLETO

Fuco Pérez sin segundo,
veciño de Gargamala,
viudo, maior de idade,
propietario dunha cabra
e dun terrón que produce
cinco ducias de patacas.
Fuco Pérez sin segundo,
furibundo iconoclasta,
pai dun neno engaranido
chantado diante a cabana.
Por teimoso inconformista
téñente fichado os gardas;
por herexe e descreído
póñenche a figa as beatas.
Fuco Pérez sin segundo
ninguén sabe o que che pasa.
Tes o día, tes a noite,
tes os paxaros da ialba,
tes as estrelas do ceo,
tes as rúas i as estradas.
Fuco Pérez sin segundo
¿qué che falta?...


Celso Emilio Ferreiro


Longa noite de pedra (1962)



10 de junio de 2026

Álvaro Cunqueiro - «Xa non hai aquela simple…»

 

Xa non hai aquela simple
e turba nudez.
Teus muslos xa non cheiran
a cancións agrestes.
Túas mans xa non tentan a risa curva e agre.
Coma si houbese pleno escuro.


Álvaro Cunqueiro


Mar ao Norde, 1932

17 de diciembre de 2025

Álvaro Cunqueiro - «Retrato: Cabeza de home de Antonello de Messina»

Ritratto d’uomo (1475-76), de Antonello da Messina (*)


RETRATO: «CABEZA DE HOME» DE ANTONELLO DE MESINA


Alguén dixo que a súa mirada é desdeñosa.
Indiferente sorrí ás xeracións que pasan
e xulga, sen amosalo,
e sen que poidamos sospeitar que ao mellor leva
peso de mortes na conciencia súa.
O home, un non sei que de luxurioso,
unha fina crueldade, un esculcarte
deica o fondo do sangue e dos xardíns
do pensamento, e do soño. Búlrase
dos séculos e dos anxos, e de todo
o que non dura, porque el é eterno.

Álvaro Cunqueiro

Herba de aquí e acolá (1980)



RETRATO «CABEZA DE HOMBRE» DE ANTONELLO DE MESINA

Alguien dijo que su mirada es desdeñosa.
Indiferente sonríe a las generaciones que pasan
y juzga, sin mostrarlo,
y sin que podamos sospechar que a lo mejor lleva
peso de muertes en su conciencia.
El hombre, un no sé qué de lujurioso,
una fina crueldad, un espiarte
de aquí hasta el fondo de la sangre y de los jardines
del pensamiento, y del sueño. Búrlase
de los siglos y de los ángeles, y de todo
lo que no dura, porque él es eterno.


Antología poética (Álvaro Cunqueiro). Texto bilingüe. Selección, Prólogo y Traducción de César Antonio Molina. Plaza & Janés, 1983



«Ritratto d'uomo è un dipinto olio su tavola (25,5x35,5 cm) di Antonello da Messina, datato 1475-1476 circa e conservato nella National Gallery di Londra. L'opera ritrae un uomo sconosciuto, di rango sociale medio-alto a giudicare dall'abbigliamento.» (Arte.it)



27 de agosto de 2025

Celso Emilio Ferreiro - Os hablaré de mí

 

OS HABLARÉ DE MÍ

Os hablaré de mí aunque me duelan
las oscuras raíces de mis sueños.
Celso Emilio me llaman, pero tengo
otros nombres más ásperos escritos
en un registro de vientos polifónicos
con un fondo musical de flauta triste.

Mis nombres sin palabras. Despaciosamente,
siempre abiertas de par en par las puertas,
esparciéndome voy por los caminos
con el corazón encendido en cien amaneceres,
en las manos, luz, en los ojos, margaritas,
y una piedad de río sin orillas.

Niño que fui y soy, me pesan los años
cargados de minutos y de días,
de besos y de cárceles. Cadenas,
relámpagos, gusanos, hombres en fila
bajo la lluvia, esa flor nacida en el otoño.

Lejana primavera nunca regresada,
que viví en un momento de piedra o de árbol,
cauce de Dios que me lleva hacia el mar,
pájaro azul, estelas del pasado,
heridas como labios en el remordimiento:
Voy caminando, excitado el cuerpo
en un latido sin fin que me aprisiona.

Así me llamo yo. Escritos en humo
están mis nombres. Idlos diciendo
con un fondo musical de flauta triste,
de lágrimas deslizadas
golpeando constantemente en mis pupilas.
Idlos diciendo en palabras diminutas
como cuchillos fríos en la garganta.

Nadie me llame con otros nombres,
apodos míos entrevistos por las rendijas,
oscura voz de un sueño sumergido.

Celso Emilio Ferreiro



FALARÉIVOS DE MIN

Falaréivos de min anque me doan
as escuras raíces dos meus soños.
Celso Emilio me chaman pero eu teño
outros nomes máis irtos apuntados
nun rexistro de ventos polifónicos
cun fondo musical de frauta triste.

Meus nomes sin palabras. Mainamente,
de par en par abertas sempre as portas,
espallándome vou polos camiños
co corazón aceso en cen abrentes,
nas maus a luz, nos ollos margaridas,
e unha piedá de río sin orelas.

Neno que fun e son, pésanme os anos
cangados de minutos e de días,
de beixos e de cárceres. Cadeas,
lóstregos, vermes, homes en ringleira
baixo a chuvia, isa frol nada no outono.

Lonxana primavera nunca volta,
que nun intre vivín de pedra ou arbre,
canle de Dios que cara o mar me leva,
xílgaro azur, ronseles do pasado,
feridas coma labres no remorso:
Andando vou, alporizado o corpo
nun latexo sin fin que me agriloa.

Eisí me chamo eu. En fume escritos
os meus nomes están. Vádeos dicindo
cun fondo musical de frauta triste,
de bágoas esbarradas
petándome decote nas pupilas.

Vádeos decindo en verbas pequeniñas
coma coitelos fríos pola gorxa.
Non me chame ninguén por outros nomes,
alcumes meus en fírgoas entrevistos,
escura voz dun soño sulagado.





23 de julio de 2025

Manuel Rivas - «¿Oyes en los peldaños…?»

 

Oes nos chanzos da luz
A perna de pau
Da memoria aleixada?

Manuel Rivas


¿Oyes en los peldaños de la luz
La pierna de palo
De la memoria lisiada?


Manuel Rivas, A boca da terra / La boca de la tierra. Traducción de Manuel Rivas. Visor, 2015



12 de mayo de 2025

Manuel Rivas - «Un home»

 

UN HOME

Aprendeu a escribir no servicio militar.
A raia da súa sinatura
risca como unlla que suca o xeo
no parabrisas dun tractor.
Pono nervioso o teléfono,
ese estraño que entra sen chamar á porta,
con zapatos de cidade,
e que o can non cheira.
Falar fala mui pouco.
A vida comeulle as palavras
ao tempo que agrandaba as mans.
Esas mans cavaron pozos e sostiveron tellados.
Nesas circunstancias cómpre ter a boca ben pechada.
Pero nin sequera así é capaz de ver matar o porco,
a única carne que lle gusta, mellor se está torrada.
O viño ten que ser barato,
e entón, cando o bebe en longos grolos,
penso que lle axuda a tragar
unha historia que xamais contará.
Cando mira o lume das achas na cheminea,
vai nun tren que atravesa a neve.
Colleríao da man, porque é o meu pai,
pero abráiano tanto as mostras de agarimo
como o aire dun lobo.


Manuel Rivas


Costa da Morte Blues
(1995), en  O pobo da noite (1996)




12 de abril de 2025

Álvaro Cunqueiro - Yo soy Dánae

 

YO SOY DÁNAE

Yo soy Dánae. Desnuda caía en el lecho come
bianca neve scende senza vento.

Y llegó secreto con el fulgor
convertido en monedas de oro que cayeron
sobre mí, alrededor, en el suelo.
Díjose a sí mismo una voz y aquel oro de ceca
se arremolinó en un amén y se hizo el varón.
Me encontró virgen, me surcó y me sembró.
Me bebió, como quien se echa con sed sobre un río.
Pero lo pasado pasado está.
Ahora soy vieja, y en un reino de columnas derrumbadas
voy y vengo por entre los cipreses y las palomas.
Me tienen por loca, y piensan que miento
cuando digo que fui desvirgada por Zeus.
Para burlarse de mí baten una moneda en el mármol
y yo pienso que él vuelve, y me quito la ropa
y me dejo caer desnuda en la hierba come
bianca neve scende senza vento.
Ni escucho sus risas. Ya soy vieja
pero nunca pude salir de aquel sueño de antaño.

Álvaro Cunqueiro



Herba aqui ou acolá (1940), en Antología poética. Selección, prólogo y taducción de César Antonio Molina. Edición bilingüe. Plaza y Janés, 1983



EU SON DÁNAE

Eu son Danae. Núa caía no leito
come
bianca neve scende senza vento.
E chegou segredo coa fúlgura
convertido en moedas de ouro que caíron
sobre de min, e arredor, e no chan.
Díxose a si mesmo unha voz e aquel ouro de ceca
arremuiñouse nun amén e fíxose o varón.
Atopoume virxe, sucoume e sementou.
Bebeume, como quen se deita con sede sobre un río.
Pro, o pasado pasado.
Agora vou vella, e nun reino de columnas derrubadas
vou e veño por entre os cipreses e as pombas.
Téñenme por tola, e coidan que minto
cando digo que fun desvirgada por Zeus.
Pra burlarse de min chinchan unha moeda no mármore
e eu coido que el volve, e tiro a roupa
e déixome caír núa na herba come
bianca neve scende senza vento.
Nin escoito as súas risas. Xa vou vella
pro nunca puiden saír daquel soño de antano.


Artemisia Gentileschi - Danaë [c.1612]


5 de abril de 2025

Manuel Rivas - «A Sección Áurea»

 

A SECCIÓN ÁUREA 

Foi no enterro de tía Anuncia, en Riocobo,
aquel día de sol que ía moita friaxe polos pés.
Pepe, o de Teté, que é filho de carpinteiro,
faloume da Sección Áurea,
o número secreto que garda a proporción
entre os segmentos.
O berce,
os primeiros zocos,
a sella e o pote,
o hórreo,
o carro do país,
a artesa de pan centeo,
a carta de América,
o fol da gaita,
o bordado do liño,
o leito do amor,
a culler de pao,
a virxe das Dores,
a chama da candea,
as doas do rosario,
teñen esa álxebra que só se contaxía
coa luz do pan
na mirada da nai.
A Sección Áurea.
A medida tamén dun sepulcro honorable.


Manuel Rivas


Costa da Morte Blues (1995), en o pobo da noite  Antoloxía poética. Edicións Xerais de Galicia, 2ª edición, 1997


Fotografía de Cliff Hutson




18 de marzo de 2025

Rosalía de Castro - Negra sombra

 

NEGRA SOMBRA

Cando penso que te fuches
negra sombra que me asombras,
ó pe dos meus cabezales
tornas facéndome mofa.

Cando maxino que es ida
no mesmo sol te me amostras
i eres a estrela que brila
i eres o vento que zoa.

Si cantan, es ti que cantas
si choran, es ti que choras
i es o marmurio do río
i es a noite, i es a aurora.

En todo estás e ti es todo
pra min i en min mesma moras,
nin me abandonarás nunca,
sombra que sempre me asombras.


Rosalía de Castro


Follas novas (1880)



NEGRA SOMBRA


Cuando pienso que te fuiste,
negra sombra que me asombras,
al pie de mis cabezales
tornas haciéndome mofa.

Cuando te imagino ida,
en el mismo sol te asomas,
y eres la estrella que brilla,
y eres el viento que ronca.

Si cantan, tú eres quien canta;
si lloran, tú eres quien llora;
y eres el rumor del río,
y eres la noche, y la aurora.

En todo estás y eres todo,
sólo para mí, en mí moras,
y no me dejarás nunca,
sombra que siempre me asombras.



(Traducción de F. Carantoña)



21 de septiembre de 2022

Olga Novo

 

Querida mamá: estoy aprendiendo a ladrar.

Olga Novo



En un poema de Gema Palacios, publicado en Nacer en otro tiempo. Antología de la joven poesía española. Ed. de Miguel Ángel Floriano y Antonio Rivero Machina, Renacimiento, 2016.


[Querida mamá: estou aprendendo a ladrar. - poema completo en gallego, aquí]




30 de julio de 2022

Álvaro Cunqueiro - Tristán García

 

TRISTÁN GARCÍA

Este Tristán do que conto nunca soubo por que lle puxeran este nome no sacramento do bautismo, nin coñecía ninguén que se chamase como el.
Un tío de seu que traballaba como camareiro nun restaurante moi famoso de Lisboa, dicíalle que en Portugal coñecía dous ou tres cabaleiros dese nome, e que todos eles eran ricos. Tristán foi cumprir o servizo militar a León, e alí, un día, nun quiosco, mercou por dous reais "La verdadera historia de los amantes de Tristán e Isolda", cos namorados moi abrazados na portada do folletín. Ao fin ía saber quen fora aquel Tristán cuxo nome levaba. Cando chegou ao final da historia, coa morte de ambos os dous namorados, Tristán García verteu unhas bágoas. E dende aquela deu en matinar que andando polo mundo atopaba unha muller chamada Isolda, e gustábanse, e facíanse noivos, e casábanse, e vivían moi felices en Viana do Bolo, de onde Tristán era natural. A todos os seus compañeiros do Rexemento de Burgos 38, preguntáballes se por un casual habería no seu lugar unha rapaza que se chamase Isolda. Non a había. Había algunha Isolina solta, pero Isolina non era o mesmo que Isolda. Tristán doíase de non dar con esa Isolda porque se non a atopaba agora en León, onde había tanta familia, non a ía atopar en Viana do Bolo, traballando na terra. Un día mandouno chamar un sarxento chamado Recuero.
- Ti es ese que anda coa teima de atopar unha muller que se chame Isolda?
- Sí, señor.
- Pois en Venta de Baños hai unha viúva dese nome.
- Nova ou vella?
- Que sei eu! Coido que é churreira...
Tanto tiña metida no seu maxín o noso Tristán a novela famosa, que non puido dubidar que aquela Isolda de Venta de Baños fose nova e fermosa. En todo caso, se era vella, tería unha filla ou unha sobriña que a seguise no nome, e se era churreira como ela podía seguir co negocio en Ourense ou en Viana, onde xa era hora que deran nos bares chocolate con churros. Tivo Tristán un permiso, e cos vinte pesos que tiña aforrados tomou en León o tren para Venta de Baños. Xa naquel empalme preguntou pola churrería da Isolda. Estaba a churrería preto da estación. E a señora Isolda era aquela que estaba envolvéndolle uns churros a un señor cura. Era unha velliña co cabelo branco, fermosos ollos negros, a pel tersa, as mans moi graciosas pondo os churros no papel de estraza e esparexendo o azucre por derriba deles. Tristán dubidou entre falarlle ou non, pro xa levaba gastadas corenta e sete pesetas no billete de ida e volta.
- ¡Bos días! ¿Vostede é a señora Isolda?
- ¡Servidora!, respondeulle a velliña, sorríndolle.
- ¡É que eu son Tristán e viña a coñecela!
A velliña pechou os ollos, e agarrouse ao mostrador para non caer. Bágoas rodaban polas súas meixelas.
- ¡Tristán! ¡Tristán querido!, puido dicir ao fin. ¡Toda a miña mocidade agardando a coñecer un mozo que se chamase Tristán! ¡E como non viña, casei cun tal Ismael, que era de Madrid!
Tristán saudou militarmente, e devagar volveuse á estación a agardar o primeiro tren para León. Cando este chegou e Tristán subía ao vagón de terceira, apareceu a señora Isolda, cun paquete de churros. Deullo a Tristán e bicoulle a man. Non se non dixeron nada.
Cousas así só pasan nos grandes amores.

Álvaro Cunqueiro


xxxxx


TRISTÁN GARCÍA


Este Tristán del que cuento, nunca supo por qué le habían puesto Tristán en el sacramento del bautismo, ni conocía a nadie que se llamara como él. Un tío suyo de Soutomaior, que trabajaba como camarero en un restaurante muy famoso de Lisboa, le decía que en Portugal conocía a dos o tres Tristanes, y todos ellos eran de la aristocracia. Tristán fue a cumplir el servicio militar a León, y allí, en un quiosco compró La verdadera historia de Tristán e Isolda con los amantes muy abrazados en la portada, por una peseta y cincuenta céntimos. Al fin iba a saber quién era aquel Tristán cuyo nombre llevaba. Cuando llegó al terrible final de la historia, con la muerte de ambos enamorados, Tristán García no pudo evitar las lágrimas. Y dio en imaginar que andando por el mundo encontraba una mujer llamada Isolda, y ambos se gustaban, se hacían novios, se casaban, y vivían muy felices en la aldea cercana a Viana do Bolo de donde Tristán era natural. A todos sus compañeros del Regimiento de Burgos 38 les preguntaba si había en sus pueblos una muchacha que se llamase Isolda. No la había. Había alguna Isolina suelta, pero Isolina no era lo mismo que Isolda. Tristán se lamentaba consigo mismo de no dar con una Isolda, porque si no la encontraba en León, donde había tanta familia, ya no la encontraría nunca, dedicado a la labranza en su aldea de Viana do Bolo.
Un día lo mandó llamar un sargento que se llamaba Recuero.
-¿Tú eres el que anda buscando una Isolda? Pues en Venta de Baños hay una viuda de este nombre.
-¿Joven o vieja? –preguntó Tristán emocionado.
-¡No lo sé! ¡Es churrera! –le contestó el sargento.
Tanto tenía metida en su magín la novela famosa nuestro Tristán, que no pudo dudar un instante de que aquella Isolda de Venta de Baños fuese joven y hermosa, y si era churrera, podía seguir con el negocio en Viana, o en Orense capital, donde servían chocolate con churros en los cafés. También consideraba Tristán que si la viuda era vieja, lo más seguro era que tuviese una hija o sobrina joven que se llamase como ella. Tuvo un permiso, y con veinte duros que tenía ahorrados, tomó en León el tren para Venta de Baños. Ya en aquel empalme, preguntó por la churrería de la señora Isolda. Estaba allí al lado, y la señora Isolda despachando churros a un señor cura. Era la señora Isolda una anciana con el pelo blanco, con hermosos ojos negros, la piel tersa, las manos muy graciosas echando azúcar y envolviendo los churros en papel de estraza. Tristán vaciló en dirigirse a ella, pero ya había gastado cincuenta y cuatro pesetas en el billete de ida y vuelta.
-¡Buenos días! ¿Es usted la señora Isolda?
-¡Servidora! –respondió la amable viejecita sonriendo-. ¿Cuántos le pongo?
-¡Es que yo soy Tristán! ¡Venía a conocerla!
La viejecita cerró los ojos, y se agarró al mostrador para no caer. Gruesas lágrimas rodaban por sus mejillas.
-¡Tristán! ¡Tristán querido! –pudo decir al fin-. ¡Toda mi juventud esperando a conocer a un mozo que se llamase Tristán, como el de Isolda! ¡Y como no venía me casé con un tal Ismael!
Tristán saludó militarmente y se retiró hacia la estación, a esperar el primer tren para León. Cuando llegó y subía al vagón de tercera, apareció la señora Isolda, quien le entregó un paquete de churros. No se dijeron nada. Cosas así sólo pasan en los grandes amores.